{"id":10872,"date":"2025-09-11T10:16:46","date_gmt":"2025-09-11T10:16:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/?p=10872"},"modified":"2025-09-11T10:16:54","modified_gmt":"2025-09-11T10:16:54","slug":"pusula-dergisi-agustos-2025-sayisi-beslenme-bilimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-agustos-2025-sayisi-beslenme-bilimi\/","title":{"rendered":"PUSULA DERG\u0130S\u0130 A\u011eUSTOS 2025 SAYISI- BESLENME B\u0130L\u0130M\u0130"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

” Alerjiler ve \u0130ntoleranslar: V\u00fccudun S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Ke\u015ffetmek”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“V\u00fccudun Kendi D\u00fc\u015fman\u0131: Alerjilerin Gizemli D\u00fcnyas\u0131na Yolculuk”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle son yirmi y\u0131lda t\u00fcm d\u00fcnyada besin alerjilerinin %10 oran\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir.  \u0130nsan v\u00fccudu her g\u00fcn \u00e7evrede bulunan bir\u00e7ok farkl\u0131 madde ile ister istemez kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Bu maddelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u015flenerek kullan\u0131labilse de baz\u0131lar\u0131  insan v\u00fccuduna zarar verebilecek \u00f6zellikte olup alerjilere sebep olabilir. Besin alerjileri genellikle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin diyetteki proteinlere kar\u015f\u0131 olu\u015fturabildi\u011fi tekrarlanabilir a\u015f\u0131r\u0131 reaksiyonlard\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, v\u00fccut i\u00e7in zararl\u0131 kabul etti\u011fi maddeye kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 bir reaksiyon vererek alerjik yan\u0131tlar\u0131 meydana getirir. Bu alerjik yan\u0131tlar basit cilt lezyonlar\u0131ndan \u00fcrtikere, nezleden ast\u0131ma kadar \u00e7e\u015fitli tiplerde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Kimi zaman basit bir cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc ve ka\u015f\u0131nt\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fi gibi, \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan ast\u0131m ataklar\u0131 veya anafilaktik \u015fok denilen tablolar da g\u00f6r\u00fclebilir. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck miktarda proteinler bile v\u00fccutta ciddi reaksiyonlar\u0131 tetiklemek i\u00e7in yeterlidir. Besin alerjilerinin neredeyse %90\u2019\u0131 8 g\u0131da taraf\u0131ndan tetiklenir. Bu g\u0131dalar s\u00fct, yumurta, yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131, kuru yemi\u015fler, bal\u0131k ve kabuklu deniz \u00fcr\u00fcnleri, soya ve bu\u011fday gibi besinlerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cBir Lokma ile \u00d6l\u00fcm\u201d Ne Kadar Ger\u00e7ek?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alerji mi, \u0130ntolerans m\u0131, Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan Tehlikeli Kavramlar !<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Besinlerin sebep oldu\u011fu olumsuz etkilerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn besin alerjisi olarak alg\u0131lanmas\u0131 toplum aras\u0131nda yayg\u0131n olsa da bu yanl\u0131\u015f bir e\u011filimdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda g\u0131da alerjileri ile g\u0131da intoleranslar\u0131 birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 kavramlard\u0131r.Besin alerjisi var oldu\u011funda, insan v\u00fccudu yiyeceklerdeki proteinlere kar\u015f\u0131 tepki olu\u015fturur ve bu alerjik reaksiyonlara her zaman bireyin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi de dahildir. Ancak besin intolerans\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi dahil edilmez ve genellikle \u015f\u00fcpheli besinin yenilen miktar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
Yani besin intolerans\u0131 geli\u015fiminde daha \u00e7ok sindirim sisteminin enzimatik i\u015flevine ba\u011fl\u0131 \u00f6zelliklerin rol oynad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bireyde besin intolerans\u0131 var ise \u015f\u00fcpheli besin belli bir miktar t\u00fcketildi\u011finde sorun olu\u015fturmaz ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen belirtiler \u00f6nlenebilir. Ancak bireyde besin alerjisi var ise \u015f\u00fcpheli besinin az miktarda t\u00fcketilmesi, dokunulmas\u0131 hatta kokusunun solunmas\u0131 dahi ciddi alerjik reaksiyonlar meydana getirebilir.Bu y\u00fczden kan de\u011ferlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda alerjilerde IgE antikorlar\u0131 olu\u015furken, besin intoleranslar\u0131nda IgE antikor olu\u015fumlar\u0131 g\u00f6r\u00fclmez.G\u00fcnl\u00fck t\u00fcketilen her t\u00fcrl\u00fc besine kar\u015f\u0131 zamanla kolayca intolerans geli\u015febilir. Bu sebeple g\u0131da intoleranslar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 alerjilere g\u00f6re daha yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYedi\u011fim \u015eey Beni Neden Hasta Ediyor, Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Sistemi Nerede Yanl\u0131\u015f Yap\u0131yor?”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

” Alerji ve \u0130ntoleranslar\u0131n Arkas\u0131ndaki Bilim”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neden herkesin de\u011fil de baz\u0131 ki\u015filerin alerjisi var?Yerdeki hal\u0131da bulunan toz neden Ahmet\u2019e, Mehmet\u2019e de\u011fil de mesela Deniz\u2019e alerji yap\u0131yor? Alerjilerin nedenlerini anlamak i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi anlamal\u0131 t\u0131bb\u0131n s\u00f6ylediklerinin \u00f6tesinde ge\u00e7ebilmeliyiz. T\u0131p, alerjilerin alerjiye e\u011filimli ki\u015filerde geli\u015fti\u011fini s\u00f6yler. Peki, ama neden baz\u0131 ki\u015filerin alerjiye e\u011filimi vard\u0131r? Daha da \u00f6tesi, hi\u00e7bir alerjik reaksiyonu olmayan ki\u015filerin hayatlar\u0131n\u0131n belli bir d\u00f6neminde alerjik reaksiyonlar verdi\u011fini s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu ki\u015filer o zamana kadar alerjiye e\u011filimli de\u011fildi de, bir anda e\u011filimli hale mi geldiler ? San\u0131r\u0131m bu hastal\u0131klara taze bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmekte fayda var.Besin alerjilerinin temelinde \u00e7evresel etmenler ile kal\u0131t\u0131m\u0131n rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilinir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re alerjen bireyin ebeveynlerinden birinin bile alerjik olmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun da alerjik olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. Ancak anne s\u00fct\u00fc ile beslenen bebeklerin alerji ge\u00e7irme riskinin \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Tam da bu y\u00fczden anne s\u00fct\u00fc ilk 6 ay boyunca tek ba\u015f\u0131na, 6 aydan sonra da anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda ek besinlerle mutlaka verilmelidir. Duyarlanman\u0131n do\u011fumdan \u00f6nce, do\u011fum an\u0131, emzirme s\u00fcresi, tamamlay\u0131c\u0131 besinlere ge\u00e7i\u015f zaman\u0131 veya gere\u011finden fazla hijyenik bir ortamda b\u00fcy\u00fcme gibi \u00e7e\u015fitli etmenlere dayand\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclse de ne zaman ve nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tam olarak bilinmemekte ve hala ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Modern t\u0131bb\u0131n elinde alerjileri tamamen ge\u00e7irecek bir ila\u00e7 yok. Kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n t\u00fcm\u00fc, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k bask\u0131lamaya y\u00f6nelik \u2018\u2018antihistaminik\u2019\u2019 ila\u00e7lar ve kortizon t\u00fcrevleridir. Bu ila\u00e7lar alerjik hastal\u0131\u011f\u0131 tedavi etmez, sadece alerjik reaksiyonu bask\u0131layarak sakinle\u015ftirir. Bu ila\u00e7lar ani geli\u015fen alerjilerde kullanmaya zorunlu, kurtar\u0131c\u0131 ila\u00e7lar olsa da kronik olarak devam eden alerji reaksiyonlar\u0131nda ciddi yan etkiler de olu\u015fturur. Alerjilerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tam tersine; sistem o kadar a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r ki, dengesi bozularak v\u00fccudun birtak\u0131m dokular\u0131n\u0131 yabanc\u0131 doku gibi alg\u0131lamaktad\u0131r. Bu dengeyi neyin bozdu\u011funu tam olarak bilemiyoruz. Fakat bildi\u011fimiz birtak\u0131m etken fakt\u00f6rler var. En \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri probiyotikler. Alerjik hastal\u0131klarda, ba\u011f\u0131rsaklardaki probiyotiklerin normal yap\u0131lar\u0131nda bozulma meydana gelir. Bu bozulmay\u0131 tedavi etmek \u00fczere probiyotik takviye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, alerjik hastal\u0131klarda kal\u0131c\u0131 olarak iyile\u015fme sa\u011flaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. Egzama, alerjik rinit ve alerjik ast\u0131m hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde probiyotiklerin ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funa dair pek \u00e7ok t\u0131bbi \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nland\u0131. Ayr\u0131ca eliminasyon diyetleri de alerjik hastal\u0131klar ve intoleranslardahem tan\u0131 hem de tedavi amac\u0131yla kullan\u0131labilen en etkili y\u00f6ntemlerden biridir. Bu teknik, test sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u015f\u00fcpheli besinin diyetten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa Kasap<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

” Alerjiler ve \u0130ntoleranslar: V\u00fccudun S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Ke\u015ffetmek” “V\u00fccudun Kendi D\u00fc\u015fman\u0131: Alerjilerin Gizemli D\u00fcnyas\u0131na Yolculuk” \u00d6zellikle son yirmi y\u0131lda t\u00fcm d\u00fcnyada besin alerjilerinin %10 oran\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir.  \u0130nsan v\u00fccudu her g\u00fcn \u00e7evrede bulunan bir\u00e7ok farkl\u0131 madde ile ister istemez kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Bu maddelerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u015flenerek kullan\u0131labilse de baz\u0131lar\u0131  insan v\u00fccuduna zarar verebilecek<\/p>\n

Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":10874,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,94],"tags":[],"class_list":{"0":"post-10872","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-duyurular","8":"category-fotograflar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10875,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10872\/revisions\/10875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}