{"id":11447,"date":"2026-02-17T09:29:25","date_gmt":"2026-02-17T09:29:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/?p=11447"},"modified":"2026-02-17T09:29:32","modified_gmt":"2026-02-17T09:29:32","slug":"pusula-dergisi-ocak-2026-sayisi-beslenme-bilimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-ocak-2026-sayisi-beslenme-bilimi\/","title":{"rendered":"PUSULA DERG\u0130S\u0130 OCAK  2026 SAYISI- BESLENME B\u0130L\u0130M\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>OLD BUT GOLD: SALEP<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131n so\u011fuk g\u00fcnlerinde i\u00e7imizi \u0131s\u0131tan, buhar\u0131 \u00fcst\u00fcnde t\u00fcten bir fincan salep, asl\u0131nda binlerce y\u0131ll\u0131k bir do\u011fa hik\u00e2yesini i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Tar\u00e7\u0131nla s\u00fcslenmi\u015f bu s\u00fctl\u00fc i\u00e7ecek, sadece bir lezzet de\u011fil; toprak, sab\u0131r ve zaman\u0131n birle\u015fiminden do\u011fan nadir bir mucizedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Salep, market raflar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz s\u0131radan bir toz gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda \u00f6yle de\u011fildir. Anadolu\u2019nun da\u011flar\u0131nda yeti\u015fen yabani orkide t\u00fcrlerinin toprak alt\u0131ndaki yumrular\u0131ndan elde edilmektedir. Bu narin bitkilerin toprak alt\u0131ndaki yumrular\u0131, y\u0131llarca sab\u0131rla b\u00fcy\u00fcy\u00fcp olgunla\u015ft\u0131ktan sonra salep olur. \u0130lgin\u00e7tir ki bir orkide, ya\u015fam\u0131 boyunca sadece tek bir yeni yumru olu\u015fturur. Belki de salebin en \u00e7arp\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fc budur; 1 kilogram ger\u00e7ek salep elde edebilmek i\u00e7in binlerce orkide yumrusunun topraktan s\u00f6k\u00fclmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, salebi de\u011ferli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar k\u0131r\u0131lgan da yapar. Bug\u00fcn bir\u00e7ok orkide t\u00fcr\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 toplama nedeniyle yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu y\u00fczden salep, korunmas\u0131 gereken bir k\u00fclt\u00fcrel mirast\u0131r ve bir fincan\u0131 bile do\u011fan\u0131n uzun bir eme\u011fini temsil eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Salebi e\u015fsiz yapan \u015fey, i\u00e7inde bulunan glukomannan adl\u0131 do\u011fal liftir. Bu madde s\u0131v\u0131yla<\/p>\n\n\n\n<p>bulu\u015ftu\u011funda \u015fi\u015fer, koyula\u015f\u0131r ve salebe o me\u015fhur kadifemsi dokusunu kazand\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 \u00f6zellik, salebi d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Mara\u015f dondurmas\u0131n\u0131n da vazge\u00e7ilmez s\u0131rr\u0131 yapar.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Osmanl\u0131\u2019dan G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Bir K\u0131\u015f Klasi\u011fi<\/h1>\n\n\n\n<p>Salep, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde sokak sat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmezi olup y\u00fczy\u0131llar boyunca yaln\u0131zca i\u00e7ecek olarak de\u011fil, do\u011fal bir \u015fifa kayna\u011f\u0131 olarak da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, mide rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na iyi geldi\u011fine ve v\u00fccuda g\u00fc\u00e7 verdi\u011fine inan\u0131l\u0131rd\u0131. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle k\u0131\u015f aylar\u0131nda vazge\u00e7ilmez olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 k\u0131\u015f aylar\u0131nda tercih edilmesinin nedeni sadece tad\u0131 de\u011fil; verdi\u011fi termogenik etki ile v\u00fccudu s\u0131cak tutmas\u0131 ve uzun s\u00fcreli tokluk sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Bilimsel olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan di\u011fer sa\u011fl\u0131k etkileri ise antidiyareik \u00f6zelli\u011fi sayesinde ishal tedavisinde kullan\u0131lmas\u0131 ve prebiyotik etkisi sayesinde gastrointestinal koruma sa\u011flayarak \u00fclser ve gastrit gibi semptomlar\u0131 hafifletmesidir. Modern \u00e7al\u0131\u015fmalarda ise glukomannan\u0131n kan \u015fekeri d\u00fczenlenmesi ve kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkileri de rapor edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Gelenek mi, Gelecek mi?<\/h1>\n\n\n\n<p><strong>Salep \u0130\u00e7erken Bir Kez Daha D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir fincan salep, k\u0131\u015f ak\u015famlar\u0131nda i\u00e7imizi \u0131s\u0131t\u0131rken bize \u015funu hat\u0131rlat\u0131r: Baz\u0131 tatlar, sadece damakta de\u011fil, vicdanda da iz b\u0131rak\u0131r. Salep, do\u011fan\u0131n bize sundu\u011fu en zarif arma\u011fanlardan biridir; onu sevmek, ayn\u0131 zamanda onu korumay\u0131 da gerektirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 lezzetler,<\/p>\n\n\n\n<p>korunmad\u0131\u011f\u0131nda sonsuza kadar kaybolabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn i\u00e7ti\u011fimiz salebin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 asl\u0131nda orkide i\u00e7ermez. Ke\u00e7iboynuzu, ni\u015fasta ve bitkisel k\u0131vam vericilerle haz\u0131rlanan bu alternatifler, do\u011fay\u0131 korumak i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Bu durum, do\u011fay\u0131 korumak ad\u0131na \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do\u011fa KASAP<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OLD BUT GOLD: SALEP K\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131n so\u011fuk g\u00fcnlerinde i\u00e7imizi \u0131s\u0131tan, buhar\u0131 \u00fcst\u00fcnde t\u00fcten bir fincan salep, asl\u0131nda binlerce y\u0131ll\u0131k bir do\u011fa hik\u00e2yesini i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Tar\u00e7\u0131nla s\u00fcslenmi\u015f bu s\u00fctl\u00fc i\u00e7ecek, sadece bir lezzet de\u011fil; toprak, sab\u0131r ve zaman\u0131n birle\u015fiminden do\u011fan nadir bir mucizedir. Salep, market raflar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz s\u0131radan bir toz gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda \u00f6yle de\u011fildir.<\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-ocak-2026-sayisi-beslenme-bilimi\/\" title=\"Read More\">Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":11351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,94,88],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11447","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-duyurular","8":"category-fotograflar","9":"category-haberler"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11447"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11447"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11449,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11447\/revisions\/11449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}