{"id":11717,"date":"2026-04-11T16:20:54","date_gmt":"2026-04-11T16:20:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/?p=11717"},"modified":"2026-04-11T16:21:00","modified_gmt":"2026-04-11T16:21:00","slug":"pusula-dergisi-mart-2026-sayisi-kultur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-mart-2026-sayisi-kultur\/","title":{"rendered":"PUSULA DERG\u0130S\u0130 MART 2026 SAYISI-  K\u00dcLT\u00dcR"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00d6RE<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f6re, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en k\u00f6kl\u00fc kavramlar\u0131ndan biridir. \u0130slamiyet \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan itibaren<br>toplumun d\u00fczenini sa\u011flayan bir hukuk sistemi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, fakat yaln\u0131zca hukukla<br>s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f; ahlak, vicdan ve ya\u015fam tarz\u0131 haline gelmi\u015ftir. Yaz\u0131l\u0131 kanunlara<br>dayanmamas\u0131na ra\u011fmen, t\u00f6re adaleti sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lm\u0131\u015f ve toplumun<br>benli\u011fine i\u015flenmi\u015ftir.<br>Ziya G\u00f6kalp\u2019in dikkat \u00e7ekti\u011fi \u00fczere, \u201cT\u00fcrk\u201d kelimesinin t\u00f6re s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcremesi, bu<br>kavram\u0131n kimlik in\u015fas\u0131ndaki merkezi rol\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. T\u00fcrk olmak, t\u00f6reye uymak demektir;<br>yani adaletli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve toplumun huzurunu g\u00f6zeten bir ya\u015fam s\u00fcrmektir.<br>T\u00f6re hem akla hem g\u00f6nle hitap eder. Akla uygundur; \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumun d\u00fczenini sa\u011flamak<br>amac\u0131yla ka\u011fanlar ve kurullar taraf\u0131ndan al\u0131nan kararlara dayan\u0131r, tecr\u00fcbelerden beslenir ve<br>g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretir. G\u00f6nle uygundur; \u00e7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131zca ak\u0131l yoluyla in\u015fa edilmi\u015f bir<br>kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fil, insan\u0131n f\u0131trat\u0131yla birle\u015fen, ilahi bir y\u00f6n ta\u015f\u0131r.<br>Bu nedenle t\u00f6re, yaln\u0131zca bir hukuk sistemi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir k\u00fclt\u00fcr ve d\u00fc\u015f\u00fcnce<br>kayna\u011f\u0131d\u0131r. Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcnde, Yunus Emre\u2019nin dilindeki sadelikte, Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131<br>Veli\u2019nin adalet anlay\u0131\u015f\u0131nda t\u00f6renin izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onlar\u0131n s\u00f6zleri, t\u00f6renin g\u00f6n\u00fcl<br>terbiyesiyle birle\u015fen bir vicdan yasas\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f6re ayn\u0131 zamanda toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n da temelidir. Aile i\u00e7i ili\u015fkilerden kom\u015fuluk<br>hukukuna, ticari ahlaktan devlet y\u00f6netimine kadar pek \u00e7ok alanda t\u00f6renin izlerini g\u00f6rmek<br>m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00f6n\u00fcyle t\u00f6re, bireyleri yaln\u0131zca kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten fertler olmaktan<br>\u00e7\u0131kar\u0131p, toplumsal b\u00fct\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 haline getirir.<br>Ne yaz\u0131k ki t\u00f6re, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sinema ve dizi sekt\u00f6r\u00fcnde kimi zaman bir haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcm<br>kayna\u011f\u0131 gibi g\u00f6sterilmektedir. Bu tav\u0131r, t\u00f6reyi geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc gibi sunar. Ama\u00e7,<br>\u00e7o\u011fu kez, modernli\u011fin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlamakt\u0131r. Oysa t\u00f6re ad\u0131yla yap\u0131lan yanl\u0131\u015f<br>uygulamalar, asl\u0131nda t\u00f6renin kendisi de\u011fil, bir nevi \u201churafe\u201ddir. T\u00f6re, zulm\u00fcn de\u011fil adaletin<br>ad\u0131d\u0131r. Onu yanl\u0131\u015f yorumlayanlar, t\u00f6renin \u00f6z\u00fcn\u00fc de\u011fil, g\u00f6lgesini yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu nedenle<br>t\u00f6reyi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek, onu hurafelerden ay\u0131klamak ve hakiki anlam\u0131yla kavramak, hem<br>k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmak hem de gelece\u011fe daha sa\u011flam bir adalet anlay\u0131\u015f\u0131yla<br>y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in elzemdir.<br>Unutulmamal\u0131d\u0131r ki t\u00f6re, dura\u011fan bir sistem de\u011fildir. Toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u015fekillenen,<br>zamanla yeni kurallarla zenginle\u015fen bir yap\u0131ya sahiptir. Bu esneklik, t\u00f6renin y\u00fczy\u0131llar<br>boyunca canl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 d\u00f6nemlerde farkl\u0131 sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<br>Bug\u00fcn modern hukuk sistemleri yaz\u0131l\u0131 kanunlarla toplumu d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, t\u00f6re<br>yaz\u0131s\u0131z ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir vicdan yasas\u0131 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. T\u00f6reyi yeniden<br>hat\u0131rlamak, onu yanl\u0131\u015f anlamalardan ar\u0131nd\u0131rmak ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak<br>de\u011ferlendirmek, hem tarihimize hem de gelece\u011fimize kar\u015f\u0131 bir sorumluluktur.<br>Sonu\u00e7 olarak t\u00f6re, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn vicdan\u0131nda ya\u015fayan bir adalet anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Yaz\u0131s\u0131zd\u0131r ama<br>g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr; g\u00f6r\u00fcnmezdir ama etkilidir. Bug\u00fcn t\u00f6reyi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fi<br>anlamak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gelece\u011fe dair daha adil ve daha insani bir d\u00fczen kurma aray\u0131\u015f\u0131na<br>da katk\u0131 sunacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilal SARI MAHMUT<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00d6RE T\u00f6re, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en k\u00f6kl\u00fc kavramlar\u0131ndan biridir. \u0130slamiyet \u00f6ncesi \u00e7a\u011flardan itibarentoplumun d\u00fczenini sa\u011flayan bir hukuk sistemi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, fakat yaln\u0131zca hukuklas\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f; ahlak, vicdan ve ya\u015fam tarz\u0131 haline gelmi\u015ftir. Yaz\u0131l\u0131 kanunlaradayanmamas\u0131na ra\u011fmen, t\u00f6re adaleti sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lm\u0131\u015f ve toplumunbenli\u011fine i\u015flenmi\u015ftir.Ziya G\u00f6kalp\u2019in dikkat \u00e7ekti\u011fi \u00fczere, \u201cT\u00fcrk\u201d kelimesinin t\u00f6re s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcremesi, bukavram\u0131n kimlik<\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-mart-2026-sayisi-kultur\/\" title=\"Read More\">Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":11718,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,94],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11717","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-duyurular","8":"category-fotograflar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11717"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11719,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11717\/revisions\/11719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}