{"id":12676,"date":"2026-10-27T09:36:51","date_gmt":"2026-10-27T09:36:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/?p=12676"},"modified":"2026-10-27T09:36:59","modified_gmt":"2026-10-27T09:36:59","slug":"pusula-dergisi-eylul-2026-sayisi-psikoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/tr\/pusula-dergisi-eylul-2026-sayisi-psikoloji\/","title":{"rendered":"PUSULA DERG\u0130S\u0130 EYL\u00dcL 2026 SAYISI- PS\u0130KOLOJ\u0130"},"content":{"rendered":"\n

TEPK\u0130SEL \u0130ST\u0130SMAR; \u0130\u00c7\u0130NDE B\u0130R\u0130KENLER\u0130N SES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tepkisel \u0130stismar Nedir?<\/p>\n\n\n\n

    \u0130nsan ili\u015fkilerinde zaman zaman tart\u0131\u015fmalar, k\u0131rg\u0131nl\u0131k ve anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fanabilir. Ancak baz\u0131 ili\u015fkilerde ki\u015fi s\u00fcrekli olarak ele\u015ftirilir, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir, bask\u0131 alt\u0131nda tutulur veya haks\u0131z davran\u0131\u015flara maruz kal\u0131r. B\u00f6yle bir ortamda ki\u015fi bir s\u00fcre sonra \u00f6fkelenebilir, sesini y\u00fckseltebilir, sert tepki verebilir ya da kendisini savunmaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. Ki\u015finin verdi\u011fi tepki, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131n nedeni gibi g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n

    Tepkisel istismar denildi\u011finde genel olarak ki\u015finin uzun s\u00fcre maruz kald\u0131\u011f\u0131 bask\u0131, k\u00f6t\u00fc muamele veya duygusal zorlanmaya kar\u015f\u0131 verdi\u011fi tepkilerin daha sonra ona kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin s\u00fcrekli a\u015fa\u011f\u0131lanan bir ki\u015finin bir g\u00fcn \u00f6fkelenip sesini y\u00fckseltmesi, yaln\u0131zca bu tepkisi \u00fczerinde de\u011ferlendirilerek daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00f6rmezden geliniyorsa burada tepkisel istismar s\u00f6z konusu olabilir. Bu durumun en zor taraflar\u0131ndan biri, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca ki\u015finin verdi\u011fi tepkinin g\u00f6r\u00fclmesidir. Oysa bir davran\u0131\u015f\u0131 anlamak i\u00e7in o davran\u0131\u015ftan \u00f6nce neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na da bakmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Kimlerde G\u00f6r\u00fclebilir?<\/p>\n\n\n\n

     Tepkisel istismar belirli bir ya\u015f, cinsiyet veya ki\u015filik \u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. \u00c7ocuklarda, ergenlerde ve yeti\u015fkinlerde g\u00f6r\u00fclebilir. Aile i\u00e7inde, arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkilerinde, okul ortam\u0131nda veya ba\u015fka sosyal ili\u015fkilerde ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00d6rne\u011fin bir \u00e7ocuk s\u00fcrekli olarak ba\u011f\u0131r\u0131larak uyar\u0131l\u0131yor ve duygular\u0131n\u0131 anlatmas\u0131na f\u0131rsat verilmiyorsa, bir g\u00fcn kendisi de ba\u011f\u0131rarak kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir. Bu durumda yaln\u0131zca \u2018\u2019 \u00c7ocuk neden ba\u011f\u0131rd\u0131?\u2019\u2019 diye bakmak yeterli de\u011fildir. Ancak burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m vard\u0131r, bir ki\u015finin k\u00f6t\u00fc muamele g\u00f6rmesi, onun ba\u015fkas\u0131na zarar vermesini hakl\u0131 \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n\n\n\n

      Tepkinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ile davran\u0131\u015f\u0131n onaylanmas\u0131 ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Ama sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir de\u011ferlendirme yapabilmek i\u00e7in olay\u0131n tamam\u0131na bakmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Belirtiler Nelerdir? Neden Ortaya \u00c7\u0131kar?<\/p>\n\n\n\n

     Tepkisel istismar\u0131n belirtileri ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febilir. Ki\u015fi s\u00fcrekli gergin ve tetikte hissedebilir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir olay kar\u015f\u0131s\u0131nda normalden daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6fke ya\u015fayabilir veya uzun s\u00fcre i\u00e7ine att\u0131\u011f\u0131 duygular nedeniyle bir anda patlama ya\u015fayabilir. Bunun yan\u0131nda ki\u015fi kendisini su\u00e7lu hissedebilir. \u2018\u2019 Acaba sorun bende mi?\u2019\u2019, \u2018\u2019 Ben mi abart\u0131yorum?\u2019\u2019 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler artaya \u00e7\u0131kabilir. Baz\u0131 ki\u015filer ise tam tersine i\u00e7ine kapanabilir. Konu\u015fmak yerine susmay\u0131, ortamdan uzakla\u015fmay\u0131 veya insanlarla ileti\u015fimi azaltmay\u0131 tercih edebilir. Uyku sorunlar\u0131, s\u00fcrekli kayg\u0131l\u0131 hissetme, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kendine g\u00fcvenin azalmas\u0131 ya\u015fanan stresin sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda olabilir. Burada tek bir belirtinin bulunmas\u0131, ki\u015finin kesin olarak tepkisel istismar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Ya\u015fanan durumun s\u00fcresi, ili\u015fkinin yap\u0131s\u0131 ve olaylar\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fi birlikte de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

      Neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, insan s\u00fcrekli bask\u0131 alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131nda duygusal olarak yorulabilir. \u00d6zellikle ki\u015finin kendisini ifade etmesine izin verilmemesi, s\u00fcrekli su\u00e7lanmas\u0131 veya ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesi zamanla birikmi\u015f \u00f6fkeye neden olabilir. baz\u0131 ili\u015fkilerde ki\u015fi \u00f6nce kendisini savunmamay\u0131 se\u00e7ebilir. Tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131kmas\u0131n diye susar, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 k\u0131rmamak i\u00e7in duygular\u0131n\u0131 i\u00e7ine atar. Fakat sorunlar konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131nda ortadan kalkmaz. Biriken duygular daha sonra \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tepki \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n

      Bu nedenle sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim kurmak yaln\u0131zca konu\u015fmak de\u011fil, kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin s\u00f6ylediklerini ger\u00e7ekten dinlemek ve onun duygular\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tedavisi Var M\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

      Tedavisi vard\u0131r, tepkisel istismar ya\u015fayan ki\u015filer i\u00e7in destek ve tedavi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6ncelikle ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131n ve verdi\u011fi tepkilerin alt\u0131nda yatan nedenler ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

       Psikoterapi, ki\u015finin \u00f6fkesini ve duygular\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131na, kendisini do\u011fru ifade etmesine ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131rlar koymas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Gerekli durumlarda psikiyatrist taraf\u0131ndan ila\u00e7 tedavisi de uygulanabilir. Buradaki ama\u00e7 yaln\u0131zca ki\u015finin tepkisini de\u011fi\u015ftirmek de\u011fildir. Onu bu noktaya getiren ya\u015fant\u0131lar\u0131 anlamak, kendisini s\u00fcrekli su\u00e7lamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler kurmas\u0131n\u0131 desteklemek de tedavinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

       \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen g\u00f6r\u00fcnen sadece tepkidir; as\u0131l hikaye, o tepkiye kadar ya\u015fananlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

YILDIZ CAFER<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TEPK\u0130SEL \u0130ST\u0130SMAR; \u0130\u00c7\u0130NDE B\u0130R\u0130KENLER\u0130N SES\u0130 Tepkisel \u0130stismar Nedir?     \u0130nsan ili\u015fkilerinde zaman zaman tart\u0131\u015fmalar, k\u0131rg\u0131nl\u0131k ve anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fanabilir. Ancak baz\u0131 ili\u015fkilerde ki\u015fi s\u00fcrekli olarak ele\u015ftirilir, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir, bask\u0131 alt\u0131nda tutulur veya haks\u0131z davran\u0131\u015flara maruz kal\u0131r. B\u00f6yle bir ortamda ki\u015fi bir s\u00fcre sonra \u00f6fkelenebilir, sesini y\u00fckseltebilir, sert tepki verebilir ya da kendisini savunmaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. Ki\u015finin verdi\u011fi tepki,<\/p>\n

Read More<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":12677,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[94,88],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12676","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-fotograflar","8":"category-haberler"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12676"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12678,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12676\/revisions\/12678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.btaytd.org\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}