Batı Trakya Türkleri 2026 yılının AGİT 1. Tamamlayıcı İnsani Boyut Toplantısında temsil edildi. 16-17 Mart tarihlerinde Viyana’da gerçekleşen toplantıya BTAYTD adına insan hakları uzmanı Dr. Pervin Hayrullah, DEB Partisi adına EFA Genel Başkan Yardımcısı ve insan hakları uzmanı Kerem Abdurahimoğlu, Seçek Azınlık Eğitim ve Kültür Derneği adına dernek başkanı Necmettin Kahya katıldı.
“Demokratik Dayanıklılık için Yasa Yapımı” başlıklı toplantı Açış Oturumunun ardından çalışma oturumları ile devam etti.
Toplantının “Demokrasileri Korumak: Demokratik Yasa Yapımı ve Uluslararası Aktörlerin Rolü” konulu ilk oturumunda BTAYTD söz alarak uluslararası korumanın azınlıkların dilini, kültürünü ve kimliğinin muhafazasındaki önemine değindi. Batı Trakya Türk Azınlığının haklarının uluslararası Lozan Antlaşması ile koruma altına alındığını, ancak Yunanistan’ın uluslararası yükümlülüklerinin aksine Türk azınlığın eğitim, kültürel ve vakıf mallarının idaresi alanında haklarını ihlal ettiğini ifade etti.
Toplantının “Demokratik Yasa Yapımını Savunmada Sivil Toplum ve Bağımsız Denetim” başlıklı ikinci oturumunda Seçek Derneği söz alarak Türk Azınlığın statüsünü ve haklarını belirleyen Lozan Antlaşmasının ulusal yasalarla değiştirilemeyeceğini belirtti. Batı Trakya’da yaşayan Alevi-Bektaşilerin Türk azınlıktan ayrı bir topluluk olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti. 2025 Ağustosunda azınlık temsilcileri ile istişare edilmeden Yunan Parlamentosunda kabul edilen yasanın Türk Azınlık mensubu Alevi-Bektaşilerin beklentilerini karşılamaktan uzak olduğunu söyledi.
Aynı oturumda söz alan BTAYTD ise azınlıkların yasa yapım süreçlerine dahil edilmesinin önemini vurguladı. Bu doğrultuda Yunanistan’ın Türk azınlığın sorunlarını çözmek için azınlığın genelinin temsilci olarak kabul ettiği Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu’nun talep ve endişelerini göz önünde bulundurması gerektiğini belirtti.
Toplantı “Demokratik Yasa Yapımında Yargısal Denetim ve Hesap Verebilirlik” konulu oturumla devam etti. Bu oturumda DEB Partisi söz alarak Türk Azınlığın dernekleşme özgürlüğü, anadilde eğitim hakkı ve dini liderini seçme hakkı alanında karşılaştığı hak ihlallerini dile getirdi. DEB Partisinin Yunanistan’da insan ve azınlık hakları merkezli siyaset yapan, parti içi yönetimde kadın-erkek eşitliğini gözeten Türk azınlığın tek siyasi partisi olduğunu vurguladı. DEB Partisi Yunanistan’a Türk azınlık ile diyalog kurmaya, hukukun üstünlüğü ve demokratik ilkelere saygı duyma çağrısında bulundu.
Aynı oturumda BTAYTD bir daha söz alarak Yunanistandaki hukuki denetim mekanizmalarının yetersizliklerine değindi. Bu doğrultuda Türk Dernekleri alanında yıllardır uygulanmayan AİHM kararlarını örnek vererek AGİT katılımcı devletlerini gerekli yargı düzenlemelerini yapması için Yunanistan’a çağrıda bulunmaya davet etti.
Her oturum sonunda cevap hakkını kullanan Yunanistan Batı Trakya’da yaşayan azınlığın Müslüman azınlık olduğunu ve eşit Yunan vatandaşları olarak her türlü haktan ve pozitif ayrımcılıklardan yararlandığını iddia etti.
Toplantı kapanış oturumu ile son buldu.
