PULMONER EMBOLİ
Pulmoner emboli nedir?
Damar içinde oluşan pıhtının akış yoluyla akciğer damarlarında tıkanmaya yol açmasına pulmoner emboli denir. Bu pıhtı, dokunun kanlanmasını etkiler ve organların zarar görmesini sebep olur.
Vakaların çoğunda en sık karşılaşılan bacaktaki toplar damarlardan kaynaklanan damar içi pıhtılaşmalardır (Derin Ven Trombozu). Bazı vakalarda pıhtının büyüklüğüne bağlı olarak gerçekleşen ani basınç artışı ile sağ kalp yetmezligi gelişir ve bu durum ölümle sonuçlanır.
Bazı vakalarda ise kronikleşen pulmoner emboliler, tedavi almayan veya tedaviye rağmen pıhtılaşma problemi olan hastalarda pulmoner hipertanson kalp yetmezligine kadar gidebilen durumlara sebep olabilir.
Pulmoner embolinin sebebi nedir?
İleri yaş
Hareketsizlik (fiziksel aktivite azlığı, uzun süre seyahat, yatalak olmak…)
Aile öyküsü
Travma (kemik kırıklarında, özellikle büyük kemiklerde, bu tür hastalarda profilaktik kan sulandırıcı verilmesine rağmen risk yüksek seyreder)
Kanser hastaları ve kanser tedavisi görenler
Obezite
Gebelik
Kalp yetmezliği
İlaçlar (özellikle hormon ilaçları, genç bayanlarda doğum kontrol hapları ve sigara kullanımı riski artıran faktörler arasındadır)
Pulmoner embolinin belirtileri nelerdir?
Ani gelişen veya kademeli gelişen nefes darlığı
Göğüs ağrısı
Öksürük
Sık nefes alma
Taşikardi (kalp atış hızında artış)
Hemoptizi (kanlı balgam)
Halsizlik, çabuk yorulma, bayılma
Pulmoner emboli nasıl teşhis edilir?
Tıbbı öykü ile hastanın şikâyetleri değerlendirilir; fizik muayenede akciğer solunum sesleri, oksijen saturasyonu, kalp atışı, EKG, alt ekstremite de ağrı şişlik DVT (Derin Ven Trombozu) açısından bakılır.
Risk faktörleri göz önünde bulundurularak tanıya yönelik tahliller istenir.
Bunların başında DDIMER denilen kan testi gelir, tek başına tanı koymak için yeterli değildir ancak pozitif olması durumunda şüpheyi destekler ve hastayı diğer testlere yönlendirmeyi sağlar; bunların başında bilgisayarlı tomografi, sintigrafi, pulmoner angiografi gelir.
Eğer DVT’den şüphelenilirse alt ekstremite triplex ile bakılır.
Tedavi yöntemleri nelerdir?
Antikoagulanlar (Kan sulandırıcılar) kanın pıhtılaşmasını azaltarak pıhtının
dağılmasını sağlar ve yeni pıhtı oluşumunu engellerler.
Süresi genelde altta yatan risk faktörüne göre değişkenlik gösterir, özellikle genç hastalarda belirgin bir risk faktörü olmaksızın meydana geldiyse hematoloji hekimi ile değerlendirme yapılmasının ardından ömür boyu ilaç kullanımı söz konusu olabilir.
Risk faktörü bulunan hastalarda ise 6 aylık bir tedavi sonunda yeni bir tomografi
sonucuna göre tedavi sona erdirilir.
Trombolitik ilaçlar genelde acil durumlarda verilirler.
Cerrahi embolektomi ve filtre takılması da diğer tedavi yöntemleridir.
Pulmoner emboli durumunda beslenme nasıl olmalıdır?
Sağlıklı beslenmeye dikkat edilmeli; tuzdan, donmuş ve trans yağlardan, kolesterol bakımından zengin gıdalardan uzak durulmalıdır.
Yeterli sıvı alınmalıdır.
Lifli gıdalar tüketilmelidir.
Şeker tüketimi kısıtlanmalıdır.
Pulmoner emboliden korunmak için ne yapılmalı?
İdeal vücut ağırlığı korunmalıdır.
Düzenli egzersiz yapmalıdır.
Sigara kullanılmamalıdır.
Hormon içeren ilaçları hekime danışarak kullanmak gerekir.
Uzun süreli seyahatlerde aralıklı mola vermek, bacakları sık sık hareket ettirmek gerekir.
Pusula Dergisi olarak Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr.Neslihan Ahmetoğlu’na bize vakit ayırdığı için teşekkür eder, kendisine hayırlı çalışmalar dileriz.
NAGİHAN AGA
